De basisprincipes van productaansprakelijkheid voor letsel- en schadeclaims

25 januari 2024

Deel op LinkedIn Deel op Facebook Delen op X

Door Gary Wilson, Technisch Directeur, Aansprakelijkheid, VK.

Als schade-experts en schadebehandelaars krijgen we vaak te maken met claims met betrekking tot vermeende gebreken of tekortkomingen van producten of diensten. Naast gewoonterechtelijke plichten en op maat gemaakte contracten is er ook wetgeving waarmee rekening moet worden gehouden, afhankelijk van het feit of de eiser een consument of een ander bedrijf is. In deze blog belichten we de rechten en bescherming van consumenten met betrekking tot goederen en diensten, evenals de nuances van business-to-business claims.

Claims van consumenten

De Consumer Rights Act 2015 (CRA 2015) bundelt de rechten en rechtsmiddelen die voorheen waren opgenomen in een aantal wetten met betrekking tot de verkoop van goederen en de levering van diensten, evenals oneerlijke bedingen in een contract. Van belang voor het soort claims dat we gewoonlijk tegenkomen, behandelt de wet wanneer goederen geacht worden op de een of andere manier gebrekkig te zijn. 

Goederen 

CRA 2015 bevat impliciete voorwaarden(s. 9 - 18), waaronder dat de verkochte goederen moeten zijn:

  • Van bevredigende kwaliteit;
  • geschikt zijn voor hun bijzondere bestemming, d.w.z. een bestemming waarvoor goederen van die soort gewoonlijk worden geleverd, of waarvan partijen wisten dat de consument ze wilde gebruiken; en
  • Zoals beschreven.

Als aan een van deze voorwaarden niet wordt voldaan, beschrijft CRA 2015 de rechtsmiddelen die de consument ter beschikking staan(s. 19 - 24), waarbij de handelaar doorgaans verplicht is om de goederen terug te betalen, te repareren of te vervangen. 

Diensten 

De levering van diensten wordt ook behandeld in de CRA 2015, die impliciete voorwaarden bevat(s. 49 - 53) dat ze moeten zijn:

  • Uitgevoerd met redelijke zorg en vaardigheid;
  • uitgevoerd in overeenstemming met alle mondelinge of schriftelijke informatie die aan de consument is verstrekt over de te verlenen dienst; en
  • Uitgevoerd binnen een redelijke tijd.

Waar het ons meer om gaat, is het recht van de consument om zich op deze inbreuken te beroepen als in feite aanleiding gevend tot een schending van de overeenkomst, waardoor hij het recht heeft om andere rechtsmiddelen aan te wenden die hem volgens het verbintenissenrecht ter beschikking staan, bijv. schadevergoeding(s.1(40 + 227) van de Toelichting). 

Pogingen van een handelaar om bedingen in te voegen die zijn aansprakelijkheid voor schendingen van onder andere deze bedingen beperken, zijn niet bindend voor de consument, d.w.z. in feite verboden(s.31 + s.57) in alle, behalve zeer beperkte omstandigheden. Dit wordt verder behandeld door de vraag of een beding als oneerlijk wordt beschouwd(s.61 - 76), met name als het, in strijd met het vereiste van goede trouw, een significante verstoring van het evenwicht tussen de rechten en plichten van de partijen uit hoofde van de overeenkomst ten nadele van de consument veroorzaakt.

De Consumer Protection Act 1987 (CPA 1987) stelt consumenten in staat om vorderingen in te stellen naar aanleiding van een gebrek in een product zonder dat er een overeenkomst bestaat tussen de partijen. Het algemene doel is om consumenten te beschermen tegen onveilige producten en misleidende reclame. Het geeft hen ook het recht om schadevergoeding te eisen voor letsel of schade veroorzaakt door producten met gebreken(s.2). In dat opzicht legt de richtlijn een risicoaansprakelijkheid op aan producenten zoals gedefinieerd in s.1(2), aan hen die zich voordoen als producent en aan importeurs in het Verenigd Koninkrijk.

Vaststellen of de verzekerde voldoet aan een van deze categorieën is cruciaal voor elk onderzoek, zowel om te bepalen of hij risicoaansprakelijkheid verschuldigd is, als om vast te stellen of er een andere partij is aan wie de claim kan worden doorverwezen. Hoewel de CPA 1987 niet vereist dat een consument nalatigheid aantoont, moet hij wel het bestaan van een gebrek en het effect ervan bewijzen. In de praktijk is het mogelijk dat producenten en importeurs nauw betrokken willen zijn bij een forensisch onderzoek en dit onmiddellijk willen starten als er twijfel bestaat over de aanwezigheid van een oorzakelijk gebrek.

De CPA 1987 beperkt schade die aanleiding geeft tot aansprakelijkheid (s.5) tot overlijden of persoonlijk letsel, of verlies van of schade aan eigendommen die voor privégebruik, bewoning of consumptie zijn bestemd. 

In veel opzichten is CPA 1987 een beter instrument voor consumenten wanneer zij een vordering willen instellen wegens letsel of zaakschade die volgens hen het gevolg is van een product met gebreken. Soms stelt het hen in staat om een ingewikkelde contractuele/leveringsketen te omzeilen, hoewel het hen er niet van weerhoudt om in plaats daarvan of ook in het kader van de CRA 2015 contractueel afgeleide rechtsmiddelen aan te wenden.

B2B-claims

Het grootste deel van de Sale of Goods Act 1979 (SGA 1979) en de Supply of Goods and Services Act 1982 (SGSA 1982) is nog steeds van toepassing op B2B-contracten, hoewel alleens.11A - 11L van deze laatste wet, met betrekking tot de levering van goederen, van toepassing is in Schotland.

De SGA 1979 beschrijft impliciete voorwaarden(s.10 - 14), waaronder dat goederen van bevredigende kwaliteit moeten zijn, rekening houdend met factoren zoals veiligheid en duurzaamheid, om er een paar te noemen. 

De SGSA 1982 bevat vergelijkbare vereisten met betrekking tot de overdracht of huur van goederen, maar ook met betrekking tot de levering van diensten(s.12 - 16). Impliciete voorwaarden zijn onder andere dat de leverancier de dienst zal uitvoeren met redelijke zorg en vaardigheid en de dienst binnen een redelijke tijd zal uitvoeren.

Wat naleving van dergelijke voorwaarden inhoudt, is natuurlijk subjectief en het is belangrijk om zorgvuldig na te denken over de op maat gemaakte contractuele afspraken tussen de partijen in een bepaald contract. In B2B-relaties hebben de partijen meer ruimte om naar eigen goeddunken contracten af te sluiten en de verdeling van risico's en aansprakelijkheid vorm te geven, met inachtneming van de bepalingen van de Unfair Contract Terms Act 1977 (UCTA 1977). Het is bijvoorbeeld niet mogelijk om aansprakelijkheid uit te sluiten voor nalatigheid die dood of persoonlijk letsel veroorzaakt, maar het is wel mogelijk voor partijen om overeen te komen dat de ene partij de andere zal vrijwaren voor die aansprakelijkheid. 

Bij het beoordelen van bezwarende contractuele verplichtingen in het kader van de UCTA 1977, moet worden nagegaan of ze de redelijkheidstoets (s.24) doorstaan, die richtlijnen bevat(Schedule 2) - rekening houdend met de relatieve onderhandelingsposities van de partijen en of er een stimulans werd gegeven om een bepaalde voorwaarde overeen te komen. Afgezien van dergelijke overwegingen zijn de rechtbanken over het algemeen terughoudend om zich te bemoeien met de manier waarop partijen met een vergelijkbare status ervoor kiezen om met elkaar te contracteren, waardoor de interpretatie van hun bedoelingen bijzonder belangrijk is. 

Vooruitblik

Wanneer u een claim behandelt met betrekking tot de verkoop of levering van goederen en diensten, moet u zorgvuldig rekening houden met de aard en status van de contractpartijen, de relevante wetgeving en eventuele contractuele bepalingen op maat. Het is met name van cruciaal belang om het verschil te begrijpen tussen contracten waarbij consumenten betrokken zijn en business-to-business relaties. 

Meer informatie > neem contact op met [email protected] of [email protected].